روز بزرگداشت صائب تبریزي 

روز بزرگداشت صائب تبریزي 

 

آیا با بزرگترین غزلسرای قرن یازدهم آشنایی دارید؟ عاشقانههای صائب را خواندهاید و به شباهت آنها با اشعار حافظ پی بردهاید؟ میرزا محمدعلی صائب تبریزی (۱۰۰۰-۱۰۸۶ه.ق) شاعر غزلسرا و معروفترین شاعر عصر صفوی، تاجرزاده بود و در تبریز به دنیا آمد. خانوادهاش بهدستور شاه عباس اول به اصفهان کوچ کردند. صائب بیشتر عمرش را در اصفهان به سر برد. شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملکالشعرایی داد و محققان و ادیبان در قرنهای بعد به او لقب شاه شاعر سبک هندی را دادند. اکنون مقبرهاش در اصفهان قرار دارد و دهم تیر روز بزرگداشت صائب نامگذاری شده است.

میرزا محمّدعلی صائب فرزند عبدالرحیم تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. عمویش، شمسالدین تبریزی معروف به شیرینقلم، از خوشنویسان برجستهٔ روزگار خود بهشمار میرفت و به احتمال بسیار صائب که خط خوشی داشت، نزد وی خوشنویسی آموخته بود.

 

شهرت جهانی میرزا محمدعلی صائب تبریزی باعث شده که در حال حاضر کمتر کسی باشد که صائب تبریزی را نشناسد؛ مردی که او را خلاقالمضامین میخوانند و به سبب تعدد شعرها و عمق دانستههایش شهرتی جهانی پیدا کردهاست؛ او به سبب ارادت و توجه خاص به اشعار حافظ و سعدی زبانزد عام و خاص شده و بارگاه وی در اصفهان، پذیرای خیل عظیم جوانانی شده که همه ساله برای بازدید از علم و هنر اصفهان راهی این خطه میشوندصائب در سال ۱۰۳۴ ه.ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسنالله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه.ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهان اقامت گزید. صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست. درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه.ق بودهاست. آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچهای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شدهاست، قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفتهاند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

نکته بسیار جالب روز نام گذاری صائب تبریزی(دهم تیر)

روز ولادت و وفات صائب در هیچ کجا دقیقا معلوم نبوده و نیامده است  به دلیل اینکه کاملترین دیوان صائب تبریزی، شش جلدی است که استاد محمد قهرمان تالیف نموده است سازمان تبلیغات بر این شد تا روز تولد استاد قهرمان را روز صائب نامگذاری کند. از طرفی آقای جواد هاشمی مولف و شاعر جوان کشور که تمام  اشعار آئینی صائب را با مشقت، سعی و تلاش فراوان جمع آوری نموده حتی بعضا اشعاری را پیدا کرد که در دیوان استاد قهرمان هم نبود، پیشنهاد داده بود تا با توجه به اعداد حروف ابجد عدد اسم صائب را محاسبه کنند که شد 103 و صد و سومین روز سال از اول فروردین را که روز دهم تیر ماه است به عنوان روز صائب نامگذاری کنند و جالب اینجا بود که این روز دقیقا همان روز تولد استاد محمد قهرمان بود.

 

با کمال احتیاج از خلق استغنا خوش است              با دهان خشک مردن بر لب دریا خوش است

 نیست پروا تلخکامان را زتلخی های عشق             آب دریا در مذاق ماهی دریا خوش است

 هر چه رفت از عمر، یاد آن به نیکی می کنند           چهره امروز در آیینه فردا خوش است

 برق را در خرمن مردم تماشا کرده است                  آن که پندارد که حال مردم دنیا خوش است

هیچ کاری بی تأمل گر چه صائب خوب نیست           بی تأمل آستین افشاندن از دنیا خوش است

 

© تمامی حقوق این وبسایت متعلق به دانشکده فناوری های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.